22 Tháng mười một, 2025Trong môi trường giáo dục và nghiên cứu, các thuật ngữ như học hàm và học vị xuất hiện rất thường xuyên, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ cách phân biệt. Một trong những nhầm lẫn phổ biến nhất là liệu “thạc sĩ” thuộc học hàm hay học vị. Việc hiểu đúng khái niệm này không chỉ quan trọng khi điền hồ sơ, viết lý lịch khoa học mà còn cần thiết trong giao tiếp chuyên môn. Vậy thạc sĩ là học hàm hay học vị? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ bản chất và cách sử dụng chính xác.
1. Thạc sĩ là học hàm hay học vị?
Theo định nghĩa, học vị là văn bằng do cơ sở giáo dục hợp pháp trong hoặc ngoài nước cấp cho người đã tốt nghiệp một cấp học nhất định. Các học vị tại Việt Nam gồm: tú tài, cử nhân, kỹ sư, bác sĩ, thạc sĩ, tiến sĩ, và một số học vị tương đương trong ngành y.
Thạc sĩ thuộc nhóm này. Đây là học vị dành cho những người đã tốt nghiệp đại học và tiếp tục hoàn thành chương trình đào tạo cao học. Người được cấp học vị thạc sĩ là người đã đạt trình độ chuyên môn cao hơn bậc đại học, có kiến thức chuyên sâu và khả năng nghiên cứu độc lập.
Vì vậy, thạc sĩ là học vị, hoàn toàn không phải học hàm.
2. Vì sao thạc sĩ là học vị?
Có thể khẳng định thạc sĩ là học vị vì những lý do sau:
- Học vị là kết quả của quá trình đào tạo có cấp bằng, được các cơ sở giáo dục cấp sau khi người học hoàn thành chương trình học.
- Thạc sĩ được cấp khi người học hoàn thành chương trình cao học, với yêu cầu kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm tích lũy trong thực tế.
- Học vị thạc sĩ thể hiện mức độ chuyên môn cao hơn cử nhân/kỹ sư và là bước đệm quan trọng nếu người học muốn tiếp tục theo đuổi nghiên cứu sinh để trở thành tiến sĩ.
Như vậy, thạc sĩ mang đầy đủ bản chất của một học vị đào tạo chính quy.
>> Đọc thêm: Nên học thạc sĩ ngôn ngữ Anh ở đâu?
3. Phân biệt thạc sĩ với học hàm
Để tránh nhầm lẫn, cần hiểu rõ học hàm là gì.
- Học hàm là chức danh được phong cho người làm công tác giảng dạy hoặc nghiên cứu.
- Tại Việt Nam chỉ có hai học hàm: Phó giáo sư (PGS) và Giáo sư (GS).
- Các chức danh này không phải văn bằng mà được xét, thẩm định và bổ nhiệm dựa trên tiêu chuẩn về công trình khoa học, hướng dẫn nghiên cứu sinh, số giờ giảng dạy, năng lực ngoại ngữ và nhiều tiêu chí khác.
Như vậy:
- Thạc sĩ là văn bằng (học vị) → cấp theo quá trình học.
- Giáo sư, phó giáo sư là học hàm → phong theo thành tựu nghiên cứu và giảng dạy.
Hai hệ thống này hoàn toàn khác nhau và không thay thế cho nhau.
Phân biệt thạc sĩ với học hàm
4. Vị trí của thạc sĩ trong hệ thống học vị
Trong hệ thống học vị từ thấp đến cao, thạc sĩ đứng sau cử nhân/kỹ sư và trước tiến sĩ:
- Tú tài
- Cử nhân / Kỹ sư / Bác sĩ
- Thạc sĩ
- Tiến sĩ
- Tiến sĩ khoa học
Học vị thạc sĩ cũng là điều kiện quan trọng nếu người học có định hướng trở thành tiến sĩ, phó giáo sư hoặc giáo sư sau này.
>> Tham khảo thêm: Dịch vụ viết thuê luận văn thạc sĩ chuyên nghiệp, hỗ trợ tận tình
5. Cách viết và sử dụng học vị thạc sĩ
Trong hồ sơ hoặc lý lịch khoa học, học vị thạc sĩ thường được viết tắt là: ThS hoặc Th.S
Khi gắn với chuyên ngành, có thể viết:
- ThS Tâm lý học
- ThS Công nghệ thông tin
Đây là cách trình bày phổ biến trong các văn bản và hồ sơ tuyển dụng.
Cách viết và sử dụng học vị thạc sĩ
Từ những phân tích trên có thể khẳng định rằng thạc sĩ là một học vị, được cấp sau khi người học hoàn thành chương trình đào tạo cao học, hoàn toàn không phải là học hàm. Học vị phản ánh trình độ học vấn, còn học hàm là chức danh khoa học dành cho những nhà giáo, nhà nghiên cứu đạt tiêu chuẩn nhất định. Hiểu đúng hai khái niệm này giúp bạn sử dụng chính xác trong hồ sơ, văn bản chuyên môn và tránh nhầm lẫn trong các tình huống học thuật – nghề nghiệp.
Share
